Poprzednia

ⓘ 14 Pułk Ułanów Jazłowieckich


14 Pułk Ułanów Jazłowieckich
                                     

ⓘ 14 Pułk Ułanów Jazłowieckich

14 Pułk Ułanów Jazłowieckich – oddział kawalerii Wojska Polskiego II RP, kawalerii pancernej PSZ na Zachodzie oraz oddział partyzancki Armii Krajowej.

Święto pułku: od 1926 roku 11 lipca rocznica bitwy pod Jazłowcem w 1919, wcześniej 8 grudnia święto NMP Jazłowieckiej

Miejsce postoju: garnizon Lwów.

                                     

1.1. Pułk w walkach o niepodległość i granice Powstanie pułku i walki na obczyźnie

Zalążkiem pułku był utworzony w lutym 1918 roku w mołdawskiej miejscowości Ungheni szwadron polski, skupiający Polaków służących wcześniej w armii rosyjskiej. Po nieudanej próbie dołączenia do II Korpusu Polskiego, w obliczu groźby rozbrojenia przez Niemców, szwadron dołączył do 2. pułku konnego rosyjskiej Armii Ochotniczej, zachowując jednak polskie oznaki i komendę. Wraz z "białymi” oddziałami szwadron przeszedł na Kubań w południowej Rosji i brał udział w walkach z bolszewikami m.in. pod Tarhową, Wielikokniażeską, Jekaterynodarem, Biełoglinną i Tichoriecką. W połowie sierpnia 1918 r. szwadron mocą umowy pomiędzy dowódcą rosyjskiej Armii Ochotniczej i generałem Lucjanem Żeligowskim podporządkowany został tworzącym się na Kubaniu oddziałom polskim. Wkrótce szwadron zreorganizowano jako dwuszwadronowy dywizjon, którego dowódcą został we wrześniu mjr Konstanty Plisowski. W październiku 1918 r. został zorganizowany trzeci szwadron oficerski, a oddział oficjalnie przyjął nazwę dywizjon jazdy przy 4 Dywizji Strzelców Polskich. W drugiej połowie stycznia 1919 roku dywizjon przewieziony został drogą morską do Odessy na Ukrainie. Tam przyjął licznych ochotników i został rozwinięty w pułk ułanów 1 Dywizji Jazdy pod dowództwem majora Plisowskiego. Oddział liczył 98 oficerów oraz 530 podoficerów i ułanów w czterech szwadronach liniowych, szwadronie karabinów maszynowych i plutonie łączności. 1 szwadron pułku walczył u boku wojsk francuskich, greckich i "białych” rosyjskich z bolszewikami w okolicach Odessy i pod Tyraspolem. W kwietniu siły koalicyjne opuściły Odessę, odchodząc do Besarabii w Rumunii. Polacy osłaniali odwrót sojuszników, a pułk ułanów przekroczył graniczny Dniestr jako ostatni. Po dwumiesięcznym pobycie w Besarabii 15 czerwca 1919 roku niedaleko Śniatynia pułk ułanów przekroczył granicę rumuńską i przybył do Polski.

                                     

1.2. Pułk w walkach o niepodległość i granice Walki w Polsce

Z końcem czerwca pułk rozpoczął działania zbrojne w Małopolsce Wschodniej przeciwko oddziałom ukraińskim. Ułani walczyli nad Złotą Lipą, pod Sokołowem i nad Strypą. W dniach 11 do 13 lipca 1919 r. pułk w ciężkim boju pod Jazłowcem odparł atakujące oddziały ukraińskie łącznie w sile dwóch i pół brygady i nie dopuścił wroga do klasztoru Sióstr Niepokalanek w Jazłowcu. Po tym wydarzeniu NMP Jazłowiecka została patronką pułku, który przyjął nazwę Jazłowiecki. W dowód wdzięczności za uratowanie przed Ukraińcami wychowanki SS Niepokalanek z Jazłowca ufundowały pułkowi sztandar. Po wyparciu wojsk ukraińskich za Zbrucz pułk przeszedł na Wołyń, by walczyć z bolszewikami.

Numer "14” otrzymał w sierpniu 1919 r. wraz z oficjalnym zatwierdzeniem nazwy. Brał udział w kampanii 1920 r., w ramach której uczestniczył w zagonie na Koziatyn, wyprawie kijowskiej oraz bitwie pod Komarowem. Pułk stracił ogółem polegli, zmarli od ran i chorób 11 oficerów i ponad 100 podoficerów i ułanów. Rany odniosło 31 oficerów, 273 podoficerów i ułanów. Krzyżem Virtuti Militari V. klasy nagrodzono 83 żołnierzy pułku, Krzyżem Walecznych – 239 żołnierzy, w tym 24 – czterokrotnie, 43 – trzykrotnie, 122 – dwukrotnie.

                                     

2. Pułk w okresie pokoju

W okresie pokoju pułk stacjonował we Lwowie, w koszarach przy ul. Łyczakowskiej 76. Za walki w latach 1918–20 sztandar pułku został odznaczony orderem Virtuti Militari V klasy nadanie nr 2514 osobiście przez Naczelnego Wodza marszałka Józefa Piłsudskiego 20 marca 1921 roku, za walki w 1939 udekorowany wstęgą w barwach narodowych.

Zgodnie z rozkazem ministra spraw wojskowych O.V. L 33035 E z 1925 r. przy pułku stacjonował 4 Szwadron Samochodów Pancernych.

                                     

3. W kampanii wrześniowej 1939 roku

W 1939 roku pułk w ramach macierzystej Podolskiej Brygady Kawalerii, walczył początkowo w składzie Armii "Łódź”, a następnie Armii "Poznań”.

Bezpośrednio po mobilizacji, 27 sierpnia, pułk został przetransportowany do miejscowości Nekla niedaleko Wrześni. Po wyładowaniu został skierowany w okolice Sierosławia, wsi położonej około dziesięciu kilometrów na zachód od Poznania do zabezpieczenia przejścia między Jeziorem Niepruszewskim a Jeziorem Lusowskim. Zgodnie z dalszymi rozkazami od 4 września przeszedł w rejon Gniezna i dalej przez Witkowo, Słupcę, okolice Konina do Uniejowa, gdzie przybył 9 września. W następnych dniach stoczył zwycięskie boje pod miastem i na wschód od niego pod Gostkowem i Wartkowicami. Następnie skierował się w okolice Łęczycy i po osiągnięciu linii Ozorków – Stryków przeszedł w rejon Łowicza, który został zdobyty przez wojska Armii "Poznań” 11 września. Grupa Operacyjna Kawalerii gen. Grzmota-Skotnickiego działała następnie na północ od Łowicza na kierunku Brzozów – Budy Stare – rejon Młodzieszyna i w okolicach Brochowa przekroczyła Bzurę. W rejonie Tułowic, na skraju Puszczy Kampinoskiej, toczyła bardzo ciężkie boje, przebijając się przez okrążenie. Ranny pod Tułowicami gen. Grzmot-Skotnicki zmarł następnego dnia, a obowiązki dowódcy Grupy Operacyjnej, w której składzie działał pułk, przejął gen. Abraham. Grupa skierowała się w kierunku zachodnim, w głąb Puszczy Kampinoskiej. W ciężkich marszach dotarła do miejscowości Górki około 16 kilometrów od Tułowic. Tam stoczyła 17 września wielogodzinny, zwycięski bój z nieprzyjacielem i w pierwszej fazie pomaszerowała w kierunku Modlina, jednak dowódca Grupy zmienił rozkazy i skierował oddziały na odsiecz Warszawie. Pułk brał udział w zajęciu Sierakowa leżącego na wschodnim skraju Puszczy Kampinoskiej, niedaleko granic stolicy. Dowódca pułku płk Godlewski zdecydował się na atak na umocnione pozycje nieprzyjaciela. 19 września 1939 r. w okolicach Dąbrowy Leśnej 14 pułk przeprowadził szarżę Szarża pod Wólką Węglową, w wyniku czego część Armii "Poznań” po bitwie nad Bzurą weszła do Warszawy i znacząco wzmocniła szeregi obrońców stolicy. Szarża znana i sławna wówczas w Europie, została porywająco opisana przez włoskiego korespondenta wojennego Mario Appeliusa. W szarży pułk poniósł poważne straty – ok. 100 zabitych i 100 rannych. Przez Bielany nad Wisłą posuwał się w kierunku południowym do koszar 1 pułku szwoleżerów przy ul. 29 Listopada. Zdziesiątkowany pułk został połączony z 6 pułkiem Ułanów Kaniowskich, z którym wspólnie walczył w Podolskiej Brygadzie Kawalerii. Do kapitulacji stolicy 28 września prowadził walki w rejonie ul. Czerniakowskiej.

Szwadron marszowy pułku od 12 września podporządkowany był 10 Brygadzie Kawalerii i w jej składzie walczył pod Lwowem. 24 września jeden ze szwadronów pułku przeprowadził szarżę na pozycje jednostek Armii Czerwonej w czasie bitwy pod Husynnem.

Ponieważ sztandar pułku posiadał już wstęgę orderu Virtuti Militari za wojnę polsko-bolszewicką, decyzją Rady Trzech Kapituły Orderu Virtuti Militari w Londynie pułk uzyskał prawo umieszczenia na wstędze biało-czerwonej przy sztandarze napisu: "Wyróżniony za niezwykłe męstwo w kampanii 1939 w Polsce”.

Za udział w walkach z Niemcami w 1939 roku ułanom pułku nadano trzy krzyże Virtuti Militari IV klasy i 25 V klasy oraz 42 Krzyże Walecznych.

                                     

4. Jazłowieccy ułani

Dowódcy pułku
  • kpt. Szmidt II – VIII 1918 dowódca szwadronu w Rumunii
  • rtm. Piotr Massalski do 12 IX 1920 ranny
  • płk Edward Józef Godlewski od 4 II 1936
  • płk Konstanty Przeździecki od 8 II 1922
  • mjr Albert Wielopolski od 1 IV 1921
  • ppłk dypl. Andrzej Kunachowicz 23 III 1932 – 1936 → dowódca 20 puł
  • rtm. Perkowski VIII – IX 1918 dowódca dywizjonu
  • mjr Jerzy Bardziński od 18 VIII 1920
  • mjr Konstanty Plisowski od IX 1918; w VII 1920 objął IV Brygadę Jazdy
  • ppłk / płk Antoni Szuszkiewicz 14 IV 1927 – 23 XII 1931 → dyspozycja dowódcy OK VI
  • kpt. art. Michał Belina-Prażmowski 27 VIII – 12 IX 1920
  • płk SG Marian Przewłocki 16 XII 1925 – 14 IV 1927 → dowódca 3 SBK
Zastępcy dowódcy pułku od 1938 – I zastępca dowódcy
  • ppłk Zygmunt Mikołaj Ważyński IX 1939
  • mjr kaw. Kazimierz Duchnowski 1924
  • ppłk dypl. kaw. Władysław Płonka X 1935 – VIII 1937 → dowódca 22 puł.
  • ppłk kaw. Stanisław Józef Rabiński do 5 V 1927 → p.o. dowódcy 20 puł
  • mjr dypl. Antoni Grudziński VII – VIII 1939
  • ppłk kaw. Konstanty Abłamowicz 23 V 1927 – 1928 → dowódca 11 puł
Kwatermistrzowie od 1938 – II zastępca dowódcy
  • mjr kaw. Witold Czaykowski 1928 – 1930
  • mjr kaw. Karol Apolinary Wiernicki 1939
  • mjr kaw. Tadeusz II Walkowski od VI 1933
Oficerowie pułku
  • rtm. Stanisław Neyman 1923–1936
  • Władysław Kulesza
  • Leszek Biłyk
  • por. Stefan Maria Gromnicki
Ułani
  • Aleksander Gniewosz
  • Mieczysław Dębicki
  • Jan Gromnicki
  • Kazimierz Skowroński-Prus
                                     

4.1. Jazłowieccy ułani Kawalerowie Virtuti Militari

Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za wojnę 1918–1920 nawiasach podano numer krzyża

Żołnierze pułku odznaczeni Orderem Virtuti Militari za kampanię wrześniową 1939 roku

Krzyżem Złotym:

Krzyżem Srebrnym:

                                     

4.2. Jazłowieccy ułani Obsada personalna w 1939 roku

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939 roku:

  • oficer żywnościowy – chor. Bronisław Gadzin
  • dowódca plutonu – por. Marian Walicki
  • dowódca plutonu – por. Aleksander Zieńczyk
  • dowódca plutonu – ppor. Gerard Bazyli Korolewicz
  • dowódca plutonu łączności – por. Leon Rzewuski
  • dowódca plutonu – ppor. Władysław Kazimierz Tychanowicz
  • II zastępca dowódcy kwatermistrz – mjr Karol Apolinary Wiernicki
  • na kursie – rtm. Roman Feliks Zygmunt Dzierżanowski
  • dowódca 1 szwadronu – p.o. por. Konstanty Bordziłowski
  • oficer mobilizacyjny – mjr Adam Henryk Stanisław Wilczek
  • dowódca szwadronu gospodarczego – por. Franciszek Zdzisław Malanowski *
  • adiutant – por. Franciszek Zdzisław Malanowski: *
  • dowódca plutonu – ppor. Wiktor Ziemiński
  • dowódca plutonu – ppor. Zbigniew Kazimierz Wacek *
  • dowódca szwadronu km – p.o. por. Czesław Sochocki
  • dowódca 4 szwadronu – rtm. Józef Bokota
  • na kursie – rtm. Andrzej Heliodor Antoni Sozański
  • dowódca 3 szwadronu – rtm. Włodzimierz Korytkowski
  • oficer gospodarczy – kpt. int. Zygmunt Dawidowicz
  • dowódca pułku – płk Edward Józef Godlewski
  • dowódca szwadronu zapasowego – mjr Stefan Starnawski
  • dowódca plutonu – ppor. Edward Maria Antoni Cordes
  • dowódca plutonu – chor. Józef Wilkosz
  • zastępca oficera mobilizacyjnego – rtm. Tadeusz Płoski
  • dowódca plutonu – ppor. Cyryl Maria Czarkowski-Golejewski
  • na kursie – rtm. Andrzej Franciszek Wincenty Szajowski
  • oficer administracyjno-materiałowy – rtm. adm. kaw. Witold Jan Kowalski
  • lekarz medycyny – por. lek. Kazimierz Michał Kosiński
  • dowódca 2 szwadronu – p.o. por. Jerzy Władysław Sokołowski
  • dowódca plutonu kolarzy – ppor. Zbigniew Kazimierz Wacek *
  • I zastępca dowódcy – ppłk Zygmunt Mikołaj Ważyński
  • dowódca plutonu – ppor. Zbigniew Zygmunt Żurowski
  • zastępca dowódcy – rtm. Jerzy Strużyński
  • dowódca plutonu – ppor. Zbigniew Franciszek Panesz
  • dowódca plutonu – por. Konstanty Marcin Juszczak
  • lekarz weterynarii – kpt. Kazimierz Furdyna
  • dowódca plutonu ppanc. – por. Marian Wojciech Kawalec
                                     

4.3. Jazłowieccy ułani Obsada etatowa pułku we wrześniu 1939

Obsada etatowa pułku we wrześniu 1939

Dowództwo
  • lekarz – ppor. lek. Kazimierz Michał Kosiński
  • kapelan – ks. Michał Lewandowski
  • dowódca pułku – płk Edward Józef Godlewski
  • szef kancelarii – st. wachm. Władysław Piórek
  • oficer broni – por. Wilhelm Kullmann
  • szef – st. wachm. Michał Skopowski
  • płatnik – p.o. st. wachm. Kazimierz Doroszka
  • oficer żywnościowy i p.o. kwatermistrza – chor. Bronisław Gadzin
  • adiutant – por. Franciszek Zdzisław Malanowski
  • oficer informacyjny – ppor. Stefan Fiema
  • lekarz weterynarii – ppor. lek. wet. Jarosław Piechowicz
  • oficer gazowy – ppor. Roman Izierski
  • oficer ordynansowy – ppor. Jerzy Weisman-Zawidowski
  • dowódca szwadronu gospodarczego- por. inż. Alfred Godlewski
  • zastępca dowódcy pułku – ppłk Zygmunt Mikołaj Ważyński
1 szwadron
  • dowódca 2 plutonu – ppor. Aleksander Marczyński
  • p.o. dowódcy – ppor. Zbigniew Franciszek Panesz
  • szef szwadronu – st. wachm. Jan Przybyła
  • dowódca 3 plutonu – wachm. Gracjan Świątkiewicz
  • dowódca 1 plutonu – ppor. Harry Daube
2 szwadron
  • dowódca 1 plutonu – ppor. Zbigniew Żurowski
  • dowódca 3 plutonu – por. Franciszek Szlachcic
  • dowódca 2 plutonu – ppor. Edward Marian Cordes
  • dowódca szwadronu – rtm. Roman Feliks Dzierżanowski
  • szef szwadronu – plut. Michał Olearnik
3 szwadron
  • dowódca 3 plutonu – ppor. Eugeniusz Iwanowski
  • dowódca 2 plutonu – ppor. Jerzy Paweł Szolc
  • szef szwadronu – st. wachm. Kazimierz Juźwa
  • dowódca 1 plutonu – ppor. Gerard Bazyli Korolewicz
  • dowódca szwadronu – por. Marian Walicki
4 szwadron
  • dowódca 3 plutonu – ppor. Jerzy Torosiewicz
  • dowódca 1 plutonu – por. Bolesław Kostkiewicz
  • szef szwadronu – st. wachm. Rudolf Zenkner
  • dowódca 2 plutonu – ppor. Zygmunt Kostiuk
  • dowódca szwadronu – rtm. Józef Bokota
szwadron ckm
  • dowódca 2 plutonu – ppor. Władysław Tychanowicz
  • dowódca szwadronu – rtm. Andrzej Heliodor Sozański od 26 IX 1939 dowódca pułku
  • szef szwadronu – wachm. Jan Dzieliński
  • dowódca 1 plutonu – por. Jerzy Fedorowicz
  • dowódca 3 plutonu – wachm. pchor. Leszek Biłyk
pododdziały specjalne
  • dowódca plutonu ppanc. – ppor. Wiktor Ziemiński
  • dowódca plutonu łączności – por. Leon Rzewuski
  • dowódca plutonu kolarzy – ppor. Zbigniew Wacek
                                     

5. Pułk w składzie PSZ na Zachodzie

Po kampanii wrześniowej 14 pułk ułanów został odtworzony w kwietniu 1940 roku we Francji jako III batalion im. Ułanów Jazłowieckich w składzie 10 Brygady Kawalerii Pancernej. Po klęsce Francji ponownie odtworzony w Wielkiej Brytanii jako I Batalion Strzelców im. 14 pułku Ułanów Jazłowieckich 1 Brygady Strzelców, od 8 października 1940 znów w składzie 10 Brygady Kawalerii Pancernej.

                                     

6. Pułk w składzie Armii Krajowej

Zgodnie z tzw. planem OSZ odtwarzania sił zbrojnych w Okręgu Lwów AK organizowano zawiązki przedwojennych oddziałów DOK VI, w tym także 14 pułku Ułanów Jazłowieckich, docelowo jako jednostki zmotoryzowanej, w praktyce – pieszej. Początkowo wiosną 1944 r. uformowano 1, 2 i 3 pluton w Dzielnicy Lwów-Wschód rejon lasów winnickich. Tak powstały oddziały leśne 14 pułku ułanów. Liczyły one pierwotnie 32 żołnierzy AK, którzy z powodu dekonspiracji musieli opuścić Lwów. Wkrótce dołączyli do nich ochotnicy z okolic miasta, a także Polacy wcieleni do armii niemieckiej, którym udało się zdezerterować.

Dowódcą mianowano por Andrzeja Adama de Myszkę Chołoniewskiego a jego zastępca został kapitana Dragana Sotiroviča ps. "Draża”, oficer przedwojennej armii Królestwa Jugosławii, który zbiegł z niewoli niemieckiej i dzięki polskiemu podziemiu ukrywał się we Lwowie W maju 1944 oddziały leśne 14 pułku liczyły już około 100 żołnierzy. Ważnym zadaniem ułanów była obrona mieszkańców podlwowskich wsi przed napaścią Ukraińskiej Powstańczej Armii, realizującej plan depolonizacji Małopolski Wschodniej poprzez czystki etniczne. Ze zbliżaniem się frontu oddziały AK rozpoczęły przygotowania do Akcji "Burza”. W lipcu 14 pułk ułanów miał już 6 szwadronów, w trzy w stadium organizacji. Razem liczył 827 żołnierzy uzbrojonych w 7 rkm, 17 pm, 246 kbk, 130 pistoletów, 745 granatów ręcznych i 6 granatników przeciwpancernych.

Ułani jazłowieccy wzięli udział w kilkudniowych walkach o Lwów 22 – 27 lipca 1944. Po zajęciu miasta sowieci rozbroili i aresztowali tysiące żołnierzy lwowskiej AK. Wśród zatrzymanych był także ranny kpt. Draża Sotirovič, świeżo odznaczony przez dowództwo AK Krzyżem Virtuti Militari V klasy. Zdołał on jednak uciec i dołączyć do tych ułanów, którzy uniknęli niewoli.

Resztki pułku ukryły się w okolicach Brzozowa, skąd część ludzi z kpt. Drażą przeszła wiosną 1945 na Dolny Śląsk, a stamtąd do amerykańskiej strefy okupacyjnej. Pozostali żołnierze 14 pułku walczyli z sowietami. 26 czerwca 1945, po ostatnim starciu pod Domaradzem oddział został rozwiązany.

                                     

7. Symbole pułkowe

Sztandar

Sztandar ufundowany przez grono wychowanek sióstr niepokalanek w Jazłowcu pod przewodnictwem Teresy hr. Łubieńskiej wręczył i udekorował orderem Virtuti Militari marszałek Józef Piłsudski w Tomaszowie Lubelskim 20 marca 1921.

W kampanii wrześniowej sztandar towarzyszył pułkowi w walce. 19 września pułk w szyku konnym uderzał w kierunku na Wólkę Węglową. Galopujący za dowódcą pułku poczet sztandarowy znalazł się w ogniu nieprzyjacielskiej artylerii. Ciężko ranny sztandarowy upuścił sztandar. Znalazł się on na chwilę w rękach niemieckich. Relacje świadków nie są spójne, niemniej jednak niebezpieczeństwo było znaczne. Za uratowanie sztandaru kapral Czech został udekorowany orderem Virtuti Militari. Całe zdarzenie dość dokładnie opisał też włoski korespondent wojenny Mario Appelus.

Po szarży pod Wólką Węglową sztandar przywieziono do Warszawy. Oddzielnie dotarła na Bielany i do Warszawy szarfa chorążego bandolier. 29 września adiutant pułku odczytał rozkaz gen. Rómmla o kapitulacji. Następnie odczytano rozkaz o odznaczeniach. Po dekoracji przed frontem żołnierzy po raz ostatni przedefilował symbol pułkowy. Adiutant pułku otrzymał rozkaz ukrycia sztandaru. Wtedy odczepiony został płat od drzewca.

Dowódca Armii "Warszawa” gen. Rómmel w rozkazie z 28 września adresowanym do Podolskiej BK stwierdził: Stawiam wniosek o najwyższe odznaczenie pułków nadaniem orderu Virtuti Militari na ich sztandary: IV kl. na sztandar 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich.

Pod koniec września 1939 do domu Józefa i Janiny Narbutowiczów przy ul. Nowogrodzkiej 25/7 zgłosił się por. Malanowski. Przyniósł na przechowanie płat sztandaru, grot orła oraz łącze drzewca. W czasie okupacji i powstania warszawskiego sztandar nie doznał uszczerbku. Po powstaniu Narbutowiczowie zostali ewakuowani pod Radomsko. Po powrocie do stolicy w marcu 1945 stwierdzili, że części metalowe ze strychu zniknęły wraz z ich rzeczami osobistymi. Płat sztandaru, tkwiący w materacu w mieszkaniu, pozostał nietknięty.

Po śmierci pani Narbutowicz w 1959 jej syn inż. Romuald Narbutowicz przejął płat sztandaru i przeniósł go do swego mieszkania. Niedługo potem otrzymał list od por. Malanowskiego, który polecił mu przekazać sztandar jego bratu, Janowi Malanowskiemu. Narbutowicz, w myśl wcześniejszych wskazań matki, czuł się zobowiązany oddać sztandar depozytorowi. Zaznaczył jednak, że jego zdaniem właściwym miejscem dla sztandaru jest Muzeum WP. Jeden z warszawskich "jazłowiaków” dowiedział się wkrótce z listu od kolegi z Anglii, że sztandar znajduje się w Londynie. Spowodowało to liczne protesty krajowych kombatantów.

Udało się również wyjaśnić losy grotu z orłem. W muzealnym magazynie wśród dawniejszych, nieprzepisowych sztandarów, zdeponowanych przez pułki przed wojną, natrafiono na nieopisanego orła z liczbą 14 na cokole. Znalazł się on wśród pierwszych powojennych nabytków Muzeum WP, nieopisanych i bez daty wpływu. Okazało się, że orzeł należał od sztandaru bojowego z września 1939. Jego sylwetka jest identyczna, na piersiach są widoczne nietypowe elementy mocujące krzyż VM.

Odznaka pamiątkowa

Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 49, poz.872 z 13 grudnia 1921. Odznaka przedstawiała krzyż maltański o białych ramionach. W centralnej części odznaki miniatura Krzyża Virtuti Militari. Krzyż nałożony jest na okrągłą, karbowaną oksydowaną tarczę tzw. słońce Podola, na której wypisano litery U oraz J od ułanów jazłowieckich oraz data powstania pułku – 1918. Odznaka była wykonywana w wersji żołnierskiej oraz oficerskiej. Wymiary: 46 cm x46 cm.

Wersja oficerska – trzyczęściowa wykonana w srebrze, złocona i emaliowana. Na rewersie próba srebra i inicjały wykonawcy.

Wersja żołnierska – jednoczęściowa wykonana z tombaku srebrzonego i oksydowanego, bita z głęboką lub płytką kontrą.

Barwy

Proporczyk kanarkowy bladożółty z żyłką białą pośrodku;

Otok żółty;

Szasery ciemnogranatowe, lampasy żółte, wypustka żółta

proporczyk dowództwa w 1939

proporczyk 1 szwadronu w 1939

proporczyk 2 szwadronu w 1939

proporczyk 3 szwadronu w 1939

proporczyk 4 szwadronu w 1939

proporczyk 5 szwadronu ckm w 1939

proporczyk plutonu łączności w 1939

Na naramiennikach numer pułku 14, cyfry z białego metalu przypinane ułani lub haftowane srebrną nicią oficerowie;

Żurawiejki

Modlitwa

Powstała Modlitwa Ułana Jazłowieckiego, określana też jako Pieśń do Najświętszej Marii Panny Jazłowieckiej, którą stworzył w 1927 por. Władysław Nowacki, który 8 grudnia tego roku w Uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny osobiście udał się do Jazłowca, przekazując tam swój utwór i składając u stóp figury Najświętszej Marii Panny Jazłowieckiej lancę wraz z proporczykiem pułku. Tekst modlitwy:

Szczęście i spokój daj tej ziemi, Pani, Co krwią spłynęła wśród wojen pożogi, Do Cię swego modły zanosim, Ułani, Odwróć, ach odwróć, o odwróć los srogi! I by radosna była jak uśmiech dziecka, Spraw to, Najświętsza Panno Jazłowiecka! Spraw, by zasiadła sławna i potężna, Między narody królując wspaniale, By się rozeszła sława jej oręża, Spraw to, o Pani, spraw to ku swej chwale! By zło jak nawała rozprysło – turecka, Spraw to, Najświętsza Panno Jazłowiecka! By pod jej rządów wspaniałym ramieniem, Zakwitły miłość i spokój jak w niebie, Daj, by ułana ostatnim westchnieniem, Było móc polec, polec w jej potrzebie! Aby jej strzała nie tknęła zdradziecka, Spraw to, Najświętsza Panno Jazłowiecka!

Mjr Władysław Nowacki poległ w wojnie obronnej 1939.

                                     

8. Kultywowanie tradycji

Od 1995 roku tradycje 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich kultywował 1 batalion czołgów 6 Brygady Kawalerii Pancernej ze Stargardu.

9 stycznia 2008 roku 2 batalion 12 Brygady Zmechanizowanej został utożsamiony z 14 pułkiem Ułanów Jazłowieckich

Od 1991 roku tradycje 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich kultywuje 14 Drużyna Harcerska z Sochaczewa. W sztandarze drużyny zaszyte są fragmenty Sztandaru Pułkowego.

Użytkownicy również szukali:

14 pułk ułanów jazłowieckich książka, 14 pułku ułanów, odznaka 14 pułk ułanów, ułani we lwowie,

...

MALANOWSKI Zdzisław Franciszek Bohaterowie 1939.

Baczność baby, w górę kiecki. Oto ułan Jazłowiecki. A czternasty spod Odessy. Przywiózł złota pełne kiesy. Sute trzosy, pełne kiesy. To ułany spod. Ułani Jazłowieccy Zarys działań pierwszego rzutu 14. pułku Znak. Kup teraz. Cena 29.50 zł. Książka w kategorii Historia. Okładka miękka. 202 strony. Wydawnictwo ZP Wydawnictwo. Księgarnia internetowa. 100 lecie 14. Pułku Ułanów Jazłowieckich Urząd do Spraw. 14. pułkiem. 7 W. Czaykowski, Zarys historii wojennej 14 go Pułku Ułanów Jazłowieckich, Warszawa 1928, s. 10–.


...