ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 271


                                               

Andrea da Grosseto

Andrea da Grosseto – włoski pisarz, urodzony w Grosseto. Przetłumaczył traktaty moralne Albertano da Brescia się z łaciny na włoski, w Paryżu w 1268. Jest uważany za pierwszego pisarza w języku włoskim.

                                               

Zwiastowanie (obraz Simone Martini i Lippo Memmi)

Zwiastowanie – obraz włoskich malarzy Simone Martiniego i Lippo Memmiego namalowany do kaplicy Sant Ansanso na potrzeby cyklu ołtarzy katedry sieneńskiej, gdzie każdy miał obrazować pojedyncze epizody z życia Dziewicy Matki. Obraz został zamówion ...

                                               

Obraz Najświętszej Maryi Panny Nieustającej Pomocy

Najświętsza Maryja Panna Nieustającej Pomocy – wizerunek Matki Bożej – Najświętszej Maryi Panny, patronki najbardziej smutnych i potrzebujących, którzy odczuwają szczególnie potrzebę miłości i opieki. 23 czerwca 1867 r. nastąpiła uroczysta korona ...

                                               

Issogne

Issogne – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Dolina Aosty. Według danych na styczeń 2009 gminę zamieszkiwały 1404 osoby przy gęstości zaludnienia 58.6 os./km². Jednym z ciekawych obiektów Issogne jest średniowieczny zamek. To jeden ze sł ...

                                               

Matka Boska Zwycięska

Obraz został namalowany w 1495 roku na zamówienie generała armii Francesca II Gonzagi z przeznaczeniem do nowego kościoła pw. Madonna della Vittoria. Generał został bohaterem Włoch po zwycięskich walkach z armią francuską, a głównie po bitwie pod ...

                                               

Tortura

Tortura – celowe zadanie komuś bólu fizycznego lub psychicznego w okrutny sposób. Teoretycznie torturami są jedynie czynności prowadzone przez funkcjonariuszy państwowych z ich udziałem bądź za ich zgodą czy poleceniem, jednak nazywa się tak równ ...

                                               

Etiopia

Etiopia, oficjalnie Federalna Demokratyczna Republika Etiopii, dawniej Abisynia – państwo położone we wschodniej Afryce. Od południa graniczy z Kenią, na zachodzie z Sudanem i Sudanem Południowym, na wschodzie z Dżibuti i Somalią, na północnym ws ...

                                               

Architektura renesansu w Polsce

Architektura renesansu w Polsce – dzieła architektoniczne powstałe w Polsce pomiędzy początkiem XVI wieku a połową XVII wieku zgodne z założeniami sztuki renesansowej.

                                               

Kolegiata Bożego Ciała w Bieczu

Kolegiata Bożego Ciała – kościół parafialny obrządku rzymskokatolickiego w Bieczu o randze kolegiaty. Jeden z najświetniejszych zabytków gotyckiej architektury sakralnej w Polsce z licznymi cennymi zabytkami ruchomymi we wnętrzu. Charakterystyczn ...

                                               

Legendarni biskupi poznańscy

Legendarni biskupi poznańscy – dziesięciu wymienionych przez Jana Długosza biskupów poznańskich w XI i XII wieku, których istnienie nie jest jednak udokumentowane w źródłach współczesnych.

                                               

Ingegerda norweska

Ingegerda norweska – królowa Danii a następnie królowa Szwecji. Córka króla Norwegii Haralda III i jego żony królowej Elżbiety kijowskiej. Małżeństwo Ingegerdy i Olafa I zostało prawdopodobnie zawarte w celu pojednania zwaśnionych królów Danii, S ...

                                               

Dynastia heska

Dynastię heską zapoczątkował w 1265 r. Henryk I Dziecię, syn księcia Brabancji Henryka II. Po wymarciu dynastii Ludowingów w 1247 r. doszło do walk o dziedzictwo po nich, w wyniku których zostało ono podzielone. Bratanicy ostatniego Ludowinga – Z ...

                                               

Arsacydzi

Arsacydzi – dynastia pochodzenia irańskiego, od 238 p.n.e. do 226 n.e. panująca w Iranie, a w latach 62–428 n.e. także w Armenii. Założycielem dynastii był Arsakes 247 p.n.e.–pomiędzy 217 a 214 p.n.e., król koczowniczych Parnów, którzy ok. 238 p. ...

                                               

Paleologowie

Dynastia Paleologów – ostatnia dynastia władająca Cesarstwem Bizantyjskim, najdłużej ze wszystkich dynastii, przez niemal dwa wieki, od 1259 do 1453 roku.

                                               

Erykidzi

Erykidzi – średniowieczna dynastia szwedzka wywodząca się od króla Eryka IX, panująca w Szwecji od 1155 do 1250, na przemian z przedstawicielami dynastii Swerkerydów. Gdy w 1161 roku w Szwecji zostały obalone rządy pochodzącego z Danii króla Magn ...

                                               

Yorkowie

Założycielem tej linii był młodszy syn króla Edwarda III – książę Yorku Edmund z Langley. Pretensje do tronu wniósł jako pierwszy Ryszard Plantagenet, 3. książę Yorku. W 1461 r. po złożeniu z tronu Henryka VI Lancastera, królem Anglii został Edwa ...

                                               

Bagratydzi (Gruzja)

Bagratydzi, Bagrationi, Bagrationowie – dynastia królewska władców Gruzji. Założycielem gruzińskiej linii Bagratydów był wnuk Aszota III, książę Adarnase. Po przegranym powstaniu przeciwko Arabom udał się w 813 roku do Kartlii. Jego syn Aszot I K ...

                                               

Dynastia Angelosów

Dynastia Angelosów – bizantyński ród panujący w Cesarstwie Bizantyńskim w latach 1185-1204, Epirze 1204-1318, cesarstwie Tesaloniki 1227-1246 i Tesalii 1271-1318.

                                               

Komnenowie

Michael Psellos uważał, że rodzina wywodziła się z wioski Komne w Tracji wspomnianej także w XIV w. przez Jana Kantakuzena. Pogląd ten podziela większość współczesnych badaczy. Pierwszy znany członek rodziny, Manuel Erotikos Komnen, nabył rozległ ...

                                               

Dynastia meklemburska

Dynastia meklemburska – niemiecki ród książęcy pochodzenia obodryckiego, którego przedstawiciele od XII w. do początku XX w. władali w Meklemburgii. Z dynastii tej pochodził m.in. król Szwecji Albrecht.

                                               

Gwizjusze

Gwizjusze - francuski ród książęcy pochodzący z Lotaryngii. Boczna linia dynastii z Vaudémont. Protoplastą rodu był Klaudiusz de Guise, syn księcia lotaryńskiego - Rene II, i jego żona - Antonina de Burbon-Vendôme. W okresie wojen religijnych we ...

                                               

Gutkowo (województwo warmińsko-mazurskie)

Gutkowo – wieś na Warmii w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Jonkowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś położona jest na wzgórzach okalaj ...

                                               

Zatyki (powiat olecki)

Zatyki – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Olecko. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa suwalskiego. Wieś lokowana w roku 1551, przez starostę Krzysztofa Gla ...

                                               

Krzyżewko

Krzyżewko – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Wieliczki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

                                               

Stacze (powiat olecki)

Stacze – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Kowale Oleckie. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa suwalskiego. Wieś założona przez Staczka nazw wsi od nazwiska ...

                                               

Boguszewo (województwo warmińsko-mazurskie)

Boguszewo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Miłomłyn. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

                                               

Sokółki (powiat olecki)

Sokółki – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Kowale Oleckie. W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Sokółki. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa ...

                                               

Polska Wieś (województwo warmińsko-mazurskie)

Polska Wieś – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Mrągowo. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie olsztyńskim. Wieś położona w pofałdowanym krajobrazie pojeziernym, w pob ...

                                               

Maronie

Maronie – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Łukta, w historycznym regionie Prus Górnych. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. Wieś założon ...

                                               

Zajdy (gmina Olecko)

Zajdy – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Olecko. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego. Położona jest nad jeziorem Zajdy. Wieś lokowana przed 155 ...

                                               

Babki Gąseckie

Babki Gąseckie – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Olecko. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego. Wieś lokowana na prawie magdeburskim 21 czerwca ...

                                               

Henryk z Łajs

Henryk z Łajs, zasadźca drugiej lokacji Wartemborka oraz zasadźca wsi Skajboty. Pochodził ze znanej rodziny, mającej ogromne zasługi w zasiedlaniu południowej Warmii. Jego dziadek - Martin, przybył do Prus z Hrabstwa Mark z Wesfalii. W roku 1304 ...

                                               

Angela Merkel

Angela Dorothea Merkel z domu Kasner ; ur. 17 lipca 1954 w Hamburgu) – niemiecka fizyczka, polityczka, w latach 2000–2018 przewodnicząca Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej, od 2005 kanclerz Niemiec. Posłanka do niemieckiego parlamentu z powiatu V ...

                                               

Namibia

Namibia, Republika Namibii – państwo w południowo-zachodniej Afryce, leżące nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Angolą, Botswaną, RPA oraz Zambią. Do 1968 Namibia funkcjonowała pod nazwą Afryka Południowo-Zachodnia.

                                               

Opus Dei

Opus Dei – prałatura personalna w Kościele katolickim. Powstała w Madrycie, 2 października 1928 za pontyfikatu papieża Piusa XI, z inicjatywy Josemarii Escrivy de Balaguera. Jest obecna w 68 krajach 2012. W 2011 należało do niej 90.2 tys. osób. W ...

                                               

Przepowiednia Malachiasza

Przepowiednia Malachiasza – lista 112 krótkich łacińskich zdań mających opisywać wszystkich papieży, a także niektórych antypapieży, począwszy od Celestyna II wybranego w 1143, oparta na rzekomej wizji z 1139 roku, prawdopodobnie powstała w 1590 ...

                                               

Nadberezyńcy

Nadberezyńcy – powieść Floriana Czarnyszewicza ukazująca losy mieszkańców polskich zaścianków zza Berezyny w latach 1911–1920 na tle wydarzeń historycznych. Wydana na emigracji w 1942 roku powieść była debiutem literackim pisarza i jest jego bele ...

                                               

Świadkowie Jehowy w Niemczech

Świadkowie Jehowy w Niemczech – społeczność wyznaniowa w Niemczech, należąca do ogólnoświatowej wspólnoty Świadków Jehowy, licząca w 2019 roku 165 393 głosicieli, należących do 2091 zborów. W 2019 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej ...

                                               

Black Maria

Black Maria –: Czarna Maria – pierwsza komercyjna wytwórnia filmowa na świecie. Została wybudowana w 1892 roku przez Williama K.L. Dicksona w West Orange, w stanie New Jersey, na terenie, na którym znajdowały się laboratoria należące do Thomasa E ...

                                               

Like a Prayer (singel)

"Like a Prayer ” – utwór muzyczny amerykańskiej piosenkarki Madonny pochodzący z jej albumu Like a Prayer z 1989 roku i zarazem pierwszy promujący go singel. Powstał we współpracy z autorem i producentem Patrickiem Leonardem. Jest pop-rockową pio ...

                                               

The House of the Rising Sun

The House of the Rising Sun – jedna z najsłynniejszych folkowych ballad amerykańskich, wykonywana w kręgach folkowo-bluesowych. Znana także jako "House of the Risin Sun”, "The Rising Sun Blues”, "House in New Orleans”, "In New Orleans”.

                                               

Okręty podwodne typu George Washington

Okręty podwodne typu George Washington – pierwszy typ amerykańskich okrętów podwodnych wyposażonych w pociski balistyczne SLBM. Pięć jednostek tego typu, po niezwykle szybkim procesie konstrukcji i budowy, przyjętych zostało do służby w latach 19 ...

                                               

Sōtō

Sōtō – jedna z dwóch głównych szkół japońskiego buddyzmu zen. Jest największym odłamem zen w Japonii, gdzie posiada 14 718 świątyń, 15 528 mnichów, 1177 mniszek i 7 milionów zwolenników. Jest także popularna poza granicami tego kraju.

                                               

Hradec Králové

Hradec Králové – miasto statutarne w północnej części Czech, na Płycie Wschodniołabskiej, u zbiegu rzek Orlicy i Łaby. Jest stolicą kraju hradeckiego, okręgu terytorialnego kraj wschodnioczeski, powiatu Hradec Králové, a także rzymskokatolickiej ...

                                               

TVN Style

TVN Style – kanał telewizyjny, należący do Grupy TVN. TVN Style jest to kanał kobiecy o wszechstronnej tematyce obejmującej wszystkie istotne obszary z życia współczesnych pań: zawodowe, rodzinne i te bardzo osobiste. Oferta programowa kanału baz ...

                                               

Ofensywa w Ardenach

Ofensywa w Ardenach, bitwa o Ardeny, w historiografii anglosaskiej znana także jako bitwa o wybrzuszenie – bitwa stoczona w Ardenach na przełomie 1944 i 1945 roku. Była ostatnią dużą operacją ofensywną wojsk niemieckich na froncie zachodnim podcz ...

                                               

Podróże Mozarta do Włoch

Podróże Mozarta do Włoch – trzy podróże Wolfganga Amadeusa Mozarta i jego ojca Leopolda do Włoch, które odbyli w latach 1769–1773. W czasie pierwszej, która trwała 15 miesięcy, odwiedzili najważniejsze włoskie miasta, gdzie młody kompozytor wystę ...

                                               

Bazylika Santi Giovanni e Paolo w Wenecji

Bazylika Santi Giovanni e Paolo w Wenecji – rzymskokatolicki kościół w Wenecji w dzielnicy Castello. Administracyjnie należy do Patriarchatu Wenecji. Jest kościołem parafialnym parafii Santi Giovanni e Paolo Martiri, wchodzącej w skład wikariatu ...

                                               

Rzymskie wakacje

Rzymskie wakacje – amerykańska komedia romantyczna z 1953 w reżyserii Williama Wylera i według scenariusza Daltona Trumbo, Iana McLellana Huntera i Johna Dightona. W rolach głównych wystąpili Gregory Peck i Audrey Hepburn. Główną bohaterką filmu ...

                                               

Mani (półwysep)

. Mani – środkowy półwysep Peloponezu, administracyjna i historyczna część Lakonii, o powierzchni 1800 km.kw., długości 75 km, szerokości w najszerszym miejscu 28 km, oparty o góry Tajget, sięgający najbardziej wysuniętego na południe greckiego p ...